Afgelopen zondag mochten we met Dutch Pipes & Drums te gast zijn bij het Kessels Museum – Huis van Muziek tijdens Open Monumentendag.

Het was een geweldige middag!

We hebben bezoekers laten kennismaken met de wereld van de Schotse doedelzak, drums en Highland Dance. Er werd geluisterd, gekeken én vooral veel meegedaan.

Onze workshops waren bijzonder populair!
Bezoekers konden zelf de instrumenten uitproberen, de eerste ritmes spelen of kennismaken met Highland Dance.

Ook voor onze eigen leden was het een fantastische dag. Samen muziek maken, workshops begeleiden, optreden en bezoekers enthousiast zien worden over onze muziek en traditie: precies waar de open dag om draaide!

Een groot dankjewel aan het #Kessels Museum voor de gastvrijheid en de fijne samenwerking. We zijn dan ook ontzettend blij dat we de vraag hebben gekregen om volgend jaar opnieuw terug te komen!

Wie weet zien we jullie dan weer bij een volgend Huis vol Muziek!

Ik speel inmiddels ruim 5 jaar doedelzak en vind het altijd leuk mezelf uit te dagen. Dus toen ik de gelegenheid kreeg om deel te nemen aan een competitiegroep om in eerste instantie mijn eigen spel te verbeteren, zei ik graag 'ja'. Op aparte repetities studeerden we vanaf september de nieuwe tunes stuk voor stuk in, waarbij mijn techniek langzaamaan verbeterde. We vorderden gestaag totdat in februari het voorstel kwam om mee te doen aan de competitie in april in Harderwijk. Dat was wel even schrikken, voor mijn gevoel was ik nog niet zover. Dat betekende nog meer oefenen maar vooral ook zorgen dat ik de nummers in mijn hoofd niet door elkaar ging halen. Ik ben menigmaal thuisgekomen van het werk omdat ik niet meer wist hoe een nummer begon of dat ik een ander nummer uit ons repertoire aan het neuriën was. 

Maar oefening baart kunst en onze set begon, ook samen met de drummers, steeds beter te klinken. Op een gegeven ogenblik begon door het vele spelen mijn riet te piepen en kreeg ik 3 weken voor de competitie een nieuw riet. Ik heb niet snel last van stress maar het feit dat mijn riet bleef piepen, baarde me wel zorgen. Ook dit kregen we onder controle en in het Paasweekend kreeg ik weer het gevoel dat ik mijn doedelzak onder controle had (ik heb medelijden met mijn man en de buren...). En dan breekt de laatste week aan; de laatste repetitie samen ging goed en wat klinkt het mooi samen met de drummers. Wat knap dat we het zo mooi samen hebben kunnen brengen. Het geeft me het vertrouwen dat we een goed optreden neer kunnen zetten in Harderwijk.

 En met dit gevoel ben ik ook de dag van de competitie ingegaan. Ondanks een onrustige nacht ging ik relatief kalm naar Harderwijk. Na het inspelen en stemmen was het dan eindelijk zover: het podium op, mijn plek zoeken en zorgen dat ik ontspannen sta. De drummers zetten in en gelukkig was mijn inzet foutloos (zonder early e). Ik speel het eerste stuk ontspannen door maar voel in het tweede stuk toch wat zenuwen mijn linkerarm en -hand binnenstromen. Gelukkig kreeg ik het onder controle en kon ik verder met het genieten van het optreden. Wat klinken we goed gelijk met de drummers! Dan breekt het laatste nummer aan, voor mij het lastigste nummer. Ook hier kom ik goed doorheen en voor ik het weet is het einde van het nummer in zicht. Met een korte cut off beëindig ik tevreden mijn eerste competitie optreden. Ik kijk terug op een leerzame en gezellige periode die eraan heeft bijgedragen dat mijn relatieve hekel aan wedstrijden die gaan om de prijzen, is omgezet naar plezier in neerzetten van een teamprestatie.

Van de eerste pas naar de laatste slag - Van ghillies naar naar de side-drum

Het is bizar hoe snel de tijd gaat. Ik zie mezelf nog staan in 2008: een 11-jarig meisje, vol spanning en met grote ogen. Klaar voor een nieuw avontuur bij DPaD als danseres bij de Militaire Taptoe Noorwegen. Dat avontuur heeft mij overal gebracht, zowel met als zonder de band. Maar afgelopen weekend voelde toch als een compleet nieuw hoofdstuk. Na zestien jaar als danseres met de band op pad te zijn geweest, was het tijd voor een officiële vuurdoop aan de andere kant van de band: mijn allereerste taptoe als side-drummer. 

Klamme handen

Mijn werkpauzes van de afgelopen tijd bestonden niet uit rustig koffie drinken, maar uit urenlang de Jig oefenen. Stokken in de hand en telkens weer herhalen. Toch bleek de theorie heel anders dan de praktijk zodra het uniform aan ging.

Ik dacht dat ik na al die jaren wel wist hoe ik met plankenkoorts om moest gaan, maar boy, was I wrong. Ik ben in geen tijden zo zenuwachtig geweest. Vooral bij de Jig had ik serieus klamme handjes; dat vond ik veruit het spannendst. Ineens sta je daar niet om de maat te volgen met je voeten, maar om de maat mee aan te geven. Toen de laatste slag op de eerste avond klonk, kwam de ontlading dan ook hard binnen. Een klein wateroogje van pure opluchting? Ik geef het eerlijk toe: het was er.

Het contrast: Dansen vs. Drummer 

Het contrast tussen beide rollen is enorm. Als danseres heb je het fysiek veel zwaarder, ookal sta je per optreden misschien minder lang op het podium. Je moet een heel ander soort bewustzijn hebben van de ruimte om je heen en waar je je precies bevindt in de formatie.

Als drummer is dat ruimtelijk bewustzijn iets minder intensief, maar dat betekent zeker niet dat het vanzelf gaat. Drummen en tegelijkertijd iets anders doen is een coördinatie-puzzel op zich. Dan hebben we het nog niet over de feather bonnet. Die iconische veren zijn prachtig en voegen voor het publiek op visueel vlak veel toe maar wanneer je het zelf moet dragen is het toch andere koek. Het kijken naar je lijn aan de rechterkant is ineens een strategische uitdaging geworden. Dat is nog wel even wennen...

Warm welkom in de drum-line

Wat het weekend echt bijzonder maakte, was de drumsectie. Ik ben zo warm opgevangen!
Ze stonden allemaal klaar om me te helpen met aankleden. Hier een knoopje dicht, daar een speldje lenen. Die support maakte dat ik, ondanks de adrenaline, met een glimlach op dat veld stond.

Betekent deze nieuwe stap dat ik mijn dansschoenen definitief in de kast zet? Absoluut niet. De passie voor het dansen zit in mijn bloed; ik ben ermee opgegroeid en zal er waar mogelijk altijd bij betrokken blijven en op de woensdag repetitie lekker een uurtje meedansen.

Maar deze nieuwe skill en de uitdaging die erbij komt kijken, zijn een uitbreiding waar ik ontzettend trots op ben. Het voelt als een verrijking van wie ik ben binnen de band.

Het leren bespelen van de doedelzak is een unieke muzikale reis die geduld, doorzettingsvermogen en passie vereist. In tegenstelling tot veel andere instrumenten komt er bij de doedelzak niet alleen muzikaliteit kijken, maar ook een flinke dosis fysieke coördinatie en ademtechniek. Hieronder leggen we stap voor stap uit hoe het leerproces bij ons doorgaans verloopt.

1. Beginnen met de practice chanter

De eerste stap in het leerproces is niet meteen de doedelzak zelf, maar een kleiner instrument: de practice chanter. Dit is een soort oefenfluit waarmee je de basisnoten en vingerzettingen leert. De practice chanter is ideaal om toonladders en eenvoudige melodieën te oefenen, zonder dat je je druk hoeft te maken over het blazen en het op druk houden van de zak.

2. Lezen en spelen van muziek

Naast de fysieke handelingen leer je ook hoe je muziek leest en interpreteert. Doedelzakmuziek maakt veel gebruik van versieringen, zoals gracenotes en doublings, die essentieel zijn voor de typische sound van het instrument. 

3. De overstap naar de doedelzak

Als je voldoende controle hebt over de practice chanter en een goede basis hebt gelegd, maak je de overstap naar de echte doedelzak. Dit is een spannend moment: je leert nu hoe je de zak opblaast, hoe je constante luchtdruk houdt en hoe je geluid maakt met zowel de chanter als de drones (de lage, brommende pijpen die de kenmerkende toon geven).

4. Ademhaling en coördinatie

Een van de grootste uitdagingen is het leren blazen, knijpen en tegelijkertijd muziek maken. De lucht moet namelijk continu stromen om een stabiele toon te houden. Dit vraagt oefening, maar met de juiste technieken bouw je langzaam een goede ademcontrole en uithoudingsvermogen op.

5. Repertoire en samenspel

Na verloop van tijd leer je steeds meer traditionele en moderne stukken. Dat is ook het moment dat je leert marcheren en je begint met optredens meedraaien.

6. Blijven oefenen en groeien

Net als bij elk instrument stopt het leerproces nooit echt. Je blijft je techniek verfijnen, nieuwe stukken leren en je muzikaliteit verbeteren.

Klaar om te beginnen?

Of je nu droomt van optredens in een Schotse kilt of gewoon nieuwsgierig bent naar dit bijzondere instrument — iedereen kan het leren, mits je de tijd neemt. Wij leveren de docent, het lesmateriaal en een hele leuke groep mensen om je bij aan te sluiten, jij brengt een gezonde hoeveelheid motivatie, nieuwsgierigheid en een goede hoeveelheid vrije tijd om te kunnen oefenen.

Geïnteresseerd om zelf een van onze fantastische instrumenten te leren? Neem contact op via het contactformulier voor meer informatie omtrent lessen en ons lesplan voor zowel beginners als gevorderden.